{"id":1777,"date":"2025-07-08T11:54:53","date_gmt":"2025-07-08T16:54:53","guid":{"rendered":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/?p=1777"},"modified":"2025-12-04T18:42:17","modified_gmt":"2025-12-04T23:42:17","slug":"que-les-duele-a-nuestros-adultos-mayores","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/que-les-duele-a-nuestros-adultos-mayores\/","title":{"rendered":"\u00bfQu\u00e9 les \u2018duele\u2019 a nuestros adultos mayores?"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; custom_padding_last_edited=\u00bbon|desktop\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb background_color=\u00bb#D6D6D6&#8243; background_image=\u00bbhttps:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/adultos-mayores-portada.jpg\u00bb background_blend=\u00bbmultiply\u00bb width=\u00bb100%\u00bb max_width=\u00bb100%\u00bb min_height=\u00bb840px\u00bb min_height_tablet=\u00bb510px\u00bb min_height_phone=\u00bb500px\u00bb min_height_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb height=\u00bb1000px\u00bb max_height=\u00bb510px\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_margin_tablet=\u00bb||||false|false\u00bb custom_margin_phone=\u00bb||||false|false\u00bb custom_margin_last_edited=\u00bbon|desktop\u00bb custom_padding=\u00bb54px|0px|||false|false\u00bb custom_padding_tablet=\u00bb54px|0px|||false|false\u00bb custom_padding_phone=\u00bb54px|0px|||false|false\u00bb background_last_edited=\u00bbon|desktop\u00bb background_image_phone=\u00bbhttps:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/adultos-mayores-portada.jpg\u00bb background_enable_image_phone=\u00bbon\u00bb box_shadow_style=\u00bbpreset2&#8243; locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.20.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb header_font=\u00bbPoppins|700|||||||\u00bb header_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb header_font_size=\u00bb50px\u00bb header_line_height=\u00bb1.2em\u00bb max_width=\u00bb100%\u00bb module_alignment=\u00bbcenter\u00bb custom_margin=\u00bb||0.5em||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb37em||0.5em||false|false\u00bb custom_padding_tablet=\u00bb20em||||false|false\u00bb custom_padding_phone=\u00bb18em||||false|false\u00bb custom_padding_last_edited=\u00bbon|desktop\u00bb header_font_tablet=\u00bbPoppins|700|||||||\u00bb header_font_phone=\u00bbPoppins|700|||||||\u00bb header_font_last_edited=\u00bbon|tablet\u00bb header_font_size_tablet=\u00bb32px\u00bb header_font_size_phone=\u00bb28px\u00bb header_font_size_last_edited=\u00bbon|phone\u00bb header_text_shadow_style=\u00bbpreset3&#8243; header_text_shadow_color=\u00bbrgba(0,0,0,0.8)\u00bb border_color_bottom=\u00bb#CE4F18&#8243; locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb header_font_size__hover_enabled=\u00bboff|desktop\u00bb header_font_size__hover=\u00bb50px\u00bb width__hover_enabled=\u00bbon|desktop\u00bb max_width__hover_enabled=\u00bbon|hover\u00bb max_width__hover=\u00bb100%\u00bb]<\/p>\n<h1 style=\"text-align: center;\"><b>\u00bfQu\u00e9 les \u2018duele\u2019 a nuestros adultos mayores?<\/b><\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0em||0em||true|false\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_button button_url=\u00bb@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9saW5rX3VybF9wYWdlIiwic2V0dGluZ3MiOnsicG9zdF9pZCI6IjE4ODYifX0=@\u00bb button_text=\u00bbVolver a la Edici\u00f3n 9&#8243; button_alignment=\u00bbleft\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _dynamic_attributes=\u00bbbutton_url\u00bb _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_button=\u00bbon\u00bb button_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; button_bg_color=\u00bbRGBA(255,255,255,0)\u00bb button_border_color=\u00bbRGBA(255,255,255,0)\u00bb button_font=\u00bbPoppins|700|||||||\u00bb button_icon=\u00bb&#x38;||divi||400&#8243; button_icon_placement=\u00bbleft\u00bb button_on_hover=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_button][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bbAlmarai|800|||||||\u00bb text_text_color=\u00bb#D1522A\u00bb text_font_size=\u00bb25px\u00bb header_text_color=\u00bb#D1522A\u00bb header_3_font=\u00bbPoppins||||||||\u00bb header_3_text_align=\u00bbcenter\u00bb header_3_text_color=\u00bb#D1522A\u00bb header_3_font_size=\u00bb21px\u00bb header_3_line_height=\u00bb1.2em\u00bb custom_margin=\u00bb0em||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0.5em||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">La capital santandereana tiene una poblaci\u00f3n de 623.881 habitantes, seg\u00fan estimaciones del DANE y de acuerdo con el Observatorio Nacional de Envejecimiento y Vejez, el 14,87 % son mayores de 60 a\u00f1os.<\/h3>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb column_structure=\u00bb2_5,3_5&#8243; use_custom_gutter=\u00bbon\u00bb gutter_width=\u00bb2&#8243; hover_enabled=\u00bb0&#8243; sticky_enabled=\u00bb0&#8243; custom_padding=\u00bb0px||0px||true|false\u00bb][et_pb_column _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb type=\u00bb2_5&#8243;][et_pb_testimonial portrait_url=\u00bbhttps:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/andres-acosta.jpg\u00bb quote_icon=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb body_font=\u00bbPoppins||||||||\u00bb custom_padding=\u00bb||1em||false|false\u00bb border_radii=\u00bbon|7px|7px|7px|7px\u00bb box_shadow_style=\u00bbpreset1&#8243; locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<h4 bis_size=\"{&quot;x&quot;:10,&quot;y&quot;:21,&quot;w&quot;:309,&quot;h&quot;:24,&quot;abs_x&quot;:356,&quot;abs_y&quot;:631}\"><strong bis_size=\"{&quot;x&quot;:10,&quot;y&quot;:23,&quot;w&quot;:185,&quot;h&quot;:17,&quot;abs_x&quot;:356,&quot;abs_y&quot;:633}\">Por <\/strong><strong>Andr\u00e9s Felipe Acosta Rodr\u00edguez<\/strong><\/h4>\n<p bis_size=\"{&quot;x&quot;:10,&quot;y&quot;:66,&quot;w&quot;:309,&quot;h&quot;:48,&quot;abs_x&quot;:300,&quot;abs_y&quot;:699}\"><span bis_size=\"{&quot;x&quot;:10,&quot;y&quot;:68,&quot;w&quot;:307,&quot;h&quot;:41,&quot;abs_x&quot;:300,&quot;abs_y&quot;:701}\">Periodista y especialista en Comunicaci\u00f3n Digital y Medios Interactivos, con experiencia en redacci\u00f3n de contenidos para entornos digitales.<\/span><\/p>\n<p bis_size=\"{&quot;x&quot;:10,&quot;y&quot;:130,&quot;w&quot;:309,&quot;h&quot;:24,&quot;abs_x&quot;:300,&quot;abs_y&quot;:763}\"><strong><a href=\"mailto:publicaciones@unab.edu.co\"><span bis_size=\"{&quot;x&quot;:10,&quot;y&quot;:132,&quot;w&quot;:197,&quot;h&quot;:17,&quot;abs_x&quot;:300,&quot;abs_y&quot;:765}\">publicaciones@unab.edu.co<\/span><\/a><\/strong><span bis_size=\"{&quot;x&quot;:10,&quot;y&quot;:132,&quot;w&quot;:197,&quot;h&quot;:17,&quot;abs_x&quot;:300,&quot;abs_y&quot;:765}\"><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_testimonial][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb type=\u00bb3_5&#8243;][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bbPoppins|300|||||||\u00bb text_text_color=\u00bb#000000&#8243; ul_line_height=\u00bb1.5em\u00bb header_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; header_font_size=\u00bb28px\u00bb header_3_font=\u00bb|700|||||||\u00bb header_3_text_color=\u00bb#000000&#8243; custom_margin=\u00bb0.5em||1px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||1em||false|false\u00bb hover_enabled=\u00bb0&#8243; locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb header_3_font_size=\u00bb17px\u00bb sticky_enabled=\u00bb0&#8243;]<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">Proyecto asociado<\/h3>\n<ul>\n<li><span style=\"text-decoration: underline; color: #993366;\"><a href=\"https:\/\/apolo.unab.edu.co\/es\/projects\/an%C3%A1lisis-de-las-actividades-b%C3%A1sicas-e-instrumentales-para-la-vida\" target=\"_blank\" data-saferedirecturl=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https:\/\/apolo.unab.edu.co\/es\/projects\/an%25C3%25A1lisis-de-las-actividades-b%25C3%25A1sicas-e-instrumentales-para-la-vida&amp;source=gmail&amp;ust=1754140915617000&amp;usg=AOvVaw3BYSRDFT0bH4nV7sNjpw5U\" rel=\"noopener\" style=\"color: #ce4f18; text-decoration: underline;\">An\u00e1lisis de las actividades b\u00e1sicas e instrumentales para la vida diaria y del riesgo socio familiar de personas adultas mayores adscritas a un centro vida de la ciudad de Bucaramanga, Santander. Estudio ARENA<\/a><\/span><span style=\"text-decoration: underline;\"><br \/><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"text-decoration: underline; color: #993366;\"><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><\/h3>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">Publicaci\u00f3n asociada<\/h3>\n<ul>\n<li><span style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"color: #339966;\"><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.29375\/01237047.4695\" target=\"_blank\" data-saferedirecturl=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https:\/\/doi.org\/10.29375\/01237047.4695&amp;source=gmail&amp;ust=1754140915617000&amp;usg=AOvVaw18RweNxZglCgrUOqzxwmvS\" rel=\"noopener\" style=\"color: #ce4f18; text-decoration: underline;\">How our population is aging. Factors associated with the functional capacity of older adults in Bucaramanga-Colombia: The ARENA Study.<\/a><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bbPoppins|300|||||||\u00bb text_text_color=\u00bb#000000&#8243; text_font_size=\u00bb17px\u00bb custom_margin=\u00bb0.5em||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||1.5em||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alrededor de cuarenta y ocho mil adultos mayores, que residen en la ciudad, podr\u00edan estar en riesgo de tener limitaciones funcionales o enfrentar situaciones de vulnerabilidad social. Ante esta realidad, surge una pregunta: \u00bfc\u00f3mo est\u00e1 envejeciendo nuestra poblaci\u00f3n?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esa preocupaci\u00f3n fue el motor que impuls\u00f3 a un grupo de investigadores de la Universidad UNAB y la Universidad Industrial de Santander (UIS) a desarrollar el estudio ARENA (Adulto-Mayor-Evaluaci\u00f3n-Actividades). Su objetivo fue comprender los factores que afectan la funcionalidad de las personas mayores en Bucaramanga, unos habitantes que tiende a ser vulnerable caracterizada por bajos ingresos y m\u00faltiples problemas sociales y de salud.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La iniciativa naci\u00f3 de una articulaci\u00f3n interinstitucional que se consolid\u00f3 en los escenarios de pr\u00e1ctica formativa de estudiantes de Enfermer\u00eda. Desde all\u00ed, los docentes identificaron la necesidad de producir evidencia local que orientara pol\u00edticas p\u00fablicas y estrategias comunitarias de cuidado centradas en las personas mayores.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/adultos-mayores-1.jpg\u00bb title_text=\u00bbadultos-mayores-1&#8243; align=\u00bbcenter\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb||0.3em||false|false\u00bb box_shadow_style=\u00bbpreset2&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bb||on||||||\u00bb text_line_height=\u00bb1.3em\u00bb transform_translate=\u00bb0px|-20px\u00bb text_orientation=\u00bbcenter\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p bis_size=\"{&quot;x&quot;:10,&quot;y&quot;:15,&quot;w&quot;:309,&quot;h&quot;:72,&quot;abs_x&quot;:303,&quot;abs_y&quot;:415}\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Factores como el riesgo de ca\u00eddas, el deterioro cognitivo y la polifarmacia afectan significativamente la independencia de los adultos mayores en Bucaramanga.<\/span><\/span> <span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">\/ Foto galer\u00eda im\u00e1genes<\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bbPoppins|300|||||||\u00bb text_text_color=\u00bb#000000&#8243; text_font_size=\u00bb17px\u00bb header_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; header_font_size=\u00bb28px\u00bb custom_margin=\u00bb0.5em||||false|false\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<h1><b>Una radiograf\u00eda del envejecimiento <\/b><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">El estudio ARENA fue publicado en 2024 y emple\u00f3 un dise\u00f1o transversal anal\u00edtico con datos secundarios provenientes de valoraciones gerontol\u00f3gicas realizadas en un centro de vida de la ciudad. La muestra incluy\u00f3 196 adultos mayores con registros completos. Se aplicaron instrumentos validados internacionalmente como el \u00cdndice de Barthel (para evaluar la capacidad funcional b\u00e1sica), el \u00cdndice de Lawton (para medir la funcionalidad instrumental) y la Escala de Gij\u00f3n (para estimar el riesgo sociofamiliar).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Los resultados ofrecen una visi\u00f3n local del envejecimiento que dialoga con los marcos internacionales del envejecimiento saludable. El estudio muestra c\u00f3mo las condiciones sociales, econ\u00f3micas, cognitivas y de salud interact\u00faan de forma compleja en la vida cotidiana de las personas mayores, afectando su independencia, su bienestar y su inclusi\u00f3n social.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<h1><b>Limitaciones funcionales y vulnerabilidad social<\/b><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uno de los hallazgos m\u00e1s contundentes fue que el 59,69 % de los adultos mayores presentaban limitaciones en las actividades b\u00e1sicas de la vida diaria. Adem\u00e1s, el 47,45 % se encontraba en riesgo sociofamiliar, y casi el 30 % enfrentaba problemas sociales graves.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Las mujeres mostraron una mayor vulnerabilidad. \u201cEste estudio ARENA evidenci\u00f3 una diferencia significativa entre hombres y mujeres en cuanto a la presencia de limitaciones funcionales. Las mujeres reportaron casi el doble de riesgo de presentar dificultades en las actividades b\u00e1sicas de la vida diaria en comparaci\u00f3n con los hombres, lo cual refleja profundas brechas de g\u00e9nero en el envejecimiento y llama a actuar sobre las causas estructurales de estas desigualdades\u201d, explic\u00f3 Hendrik Adri\u00e1n Baracaldo Campo, mag\u00edster en Gerontolog\u00eda Social y docente UNAB.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Entre los factores m\u00e1s relevantes asociados con la limitaci\u00f3n funcional se encontraron el riesgo de ca\u00eddas, el deterioro cognitivo y la polifarmacia. El 40,82 % de los participantes ten\u00eda un alto riesgo de ca\u00eddas y el 17,35 % presentaba un probable deterioro cognitivo, seg\u00fan la prueba Mini-Cog, una herramienta breve que eval\u00faa la memoria y la capacidad de pensamiento mediante la evocaci\u00f3n de palabras y el dibujo de un reloj. Adem\u00e1s, m\u00e1s de la mitad de los adultos mayores (52,55 %) consum\u00eda cinco o m\u00e1s medicamentos al d\u00eda, lo que evidencia una alta prevalencia de polifarmacia.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/adultos-mayores-2.jpg\u00bb title_text=\u00bbadultos-mayores-2&#8243; align=\u00bbcenter\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb||0.3em||false|false\u00bb box_shadow_style=\u00bbpreset2&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bb||on||||||\u00bb text_line_height=\u00bb1.3em\u00bb transform_translate=\u00bb0px|-20px\u00bb text_orientation=\u00bbcenter\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p bis_size=\"{&quot;x&quot;:10,&quot;y&quot;:15,&quot;w&quot;:309,&quot;h&quot;:72,&quot;abs_x&quot;:303,&quot;abs_y&quot;:415}\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Una persona mayor est\u00e1 en situaci\u00f3n de vulnerabilidad cuando enfrenta factores que amenazan su autonom\u00eda y bienestar f\u00edsico, mental o social. <\/span>\/ Foto <span style=\"font-weight: 400; color: #000000;\">galer\u00eda im\u00e1genes<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bbPoppins|300|||||||\u00bb text_text_color=\u00bb#000000&#8243; text_font_size=\u00bb17px\u00bb custom_margin=\u00bb0.5em||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||1.5em||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En cuanto al estado de salud general, el 65,31 % report\u00f3 entre uno y dos antecedentes patol\u00f3gicos, siendo la hipertensi\u00f3n arterial el m\u00e1s frecuente (42,35 %), seguido de la hiperlipidemia (26,53 %) y la diabetes mellitus no insulinodependiente (15,82 %). Los participantes con hipertensi\u00f3n arterial tuvieron 2,56 veces m\u00e1s probabilidad de presentar limitaciones en actividades b\u00e1sicas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Seg\u00fan el profesor Baracaldo, una persona mayor est\u00e1 en situaci\u00f3n de vulnerabilidad \u201ccuando presenta una combinaci\u00f3n de factores que incrementan su riesgo de dependencia, exclusi\u00f3n o deterioro de su bienestar f\u00edsico, mental o social. Esta condici\u00f3n puede estar determinada por la disminuci\u00f3n de la capacidad funcional o cognitiva, la presencia de enfermedades cr\u00f3nicas, el aislamiento social, la precariedad econ\u00f3mica o la falta de redes de apoyo\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Para el equipo investigador, los resultados del estudio ARENA subrayan la urgencia de implementar pol\u00edticas p\u00fablicas intersectoriales que prioricen el envejecimiento saludable, especialmente en contextos urbanos con alta vulnerabilidad.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Las recomendaciones de los expertos incluyen fortalecer los programas de evaluaci\u00f3n funcional y prevenci\u00f3n del deterioro, fomentar entornos protectores que faciliten la movilidad, la participaci\u00f3n social y el acceso equitativo a servicios de salud, as\u00ed como promover acciones comunitarias sostenidas para el control de enfermedades cr\u00f3nicas no transmisibles. Tambi\u00e9n destacan la importancia de reducir la polifarmacia y garantizar redes de apoyo social activas y eficaces.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La visi\u00f3n de ciudad que proyectan, quienes desarrollaron este estudio, es una ciudad inclusiva, que reconoce y responde a las necesidades del envejecimiento desde una perspectiva integral y participativa. \u201cEsperamos que este estudio sea un referente para futuros procesos de intervenci\u00f3n y gesti\u00f3n local. Proporciona datos fundamentales para orientar decisiones basadas en evidencia, fortalecer acciones intersectoriales y garantizar entornos protectores que promuevan la autonom\u00eda de las personas mayores en nuestra regi\u00f3n\u201d, concluy\u00f3 Baracaldo.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/adultos-mayores-3.jpg\u00bb title_text=\u00bbadultos-mayores-3&#8243; align=\u00bbcenter\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb||0.3em||false|false\u00bb box_shadow_style=\u00bbpreset2&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bb||on||||||\u00bb text_line_height=\u00bb1.3em\u00bb transform_translate=\u00bb0px|-20px\u00bb text_orientation=\u00bbcenter\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">M\u00e1s del 59 % de los adultos mayores evaluados en el estudio presentaron limitaciones funcionales, una alerta sobre el estado real del envejecimiento en la ciudad.<\/span> <\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-weight: 400;\"><\/span>\/ Foto galer\u00eda im\u00e1genes<\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb0em||0em||true|false\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.2&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bbPoppins|300|||||||\u00bb text_text_color=\u00bb#000000&#8243; text_font_size=\u00bb17px\u00bb ul_line_height=\u00bb1.5em\u00bb header_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; header_font_size=\u00bb28px\u00bb header_3_font=\u00bb|700|||||||\u00bb header_3_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; header_3_font_size=\u00bb21px\u00bb custom_margin=\u00bb0.5em||1px||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||1em||false|false\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">Proyecto asociado<\/h3>\n<ul>\n<li><span style=\"text-decoration: underline; color: #993366;\"><a href=\"https:\/\/apolo.unab.edu.co\/es\/projects\/an%C3%A1lisis-de-las-actividades-b%C3%A1sicas-e-instrumentales-para-la-vida\" target=\"_blank\" data-saferedirecturl=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https:\/\/apolo.unab.edu.co\/es\/projects\/an%25C3%25A1lisis-de-las-actividades-b%25C3%25A1sicas-e-instrumentales-para-la-vida&amp;source=gmail&amp;ust=1754140915617000&amp;usg=AOvVaw3BYSRDFT0bH4nV7sNjpw5U\" rel=\"noopener\" style=\"color: #ce4f18; text-decoration: underline;\">An\u00e1lisis de las actividades b\u00e1sicas e instrumentales para la vida diaria y del riesgo socio familiar de personas adultas mayores adscritas a un centro vida de la ciudad de Bucaramanga, Santander. Estudio ARENA<\/a><\/span><span style=\"text-decoration: underline;\"><br \/><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"text-decoration: underline; color: #993366;\"><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><\/h3>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">Publicaci\u00f3n asociada<\/h3>\n<ul>\n<li><span style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"color: #339966;\"><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.29375\/01237047.4695\" target=\"_blank\" data-saferedirecturl=\"https:\/\/www.google.com\/url?q=https:\/\/doi.org\/10.29375\/01237047.4695&amp;source=gmail&amp;ust=1754140915617000&amp;usg=AOvVaw18RweNxZglCgrUOqzxwmvS\" rel=\"noopener\" style=\"color: #ce4f18; text-decoration: underline;\">How our population is aging. Factors associated with the functional capacity of older adults in Bucaramanga-Colombia: The ARENA Study.<\/a><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_button button_url=\u00bb@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9saW5rX3VybF9wYWdlIiwic2V0dGluZ3MiOnsicG9zdF9pZCI6IjE1OTcifX0=@\u00bb button_text=\u00bbVolver a la Edici\u00f3n 9&#8243; button_alignment=\u00bbleft\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _dynamic_attributes=\u00bbbutton_url\u00bb _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_button=\u00bbon\u00bb button_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; button_bg_color=\u00bbRGBA(255,255,255,0)\u00bb button_border_color=\u00bbRGBA(255,255,255,0)\u00bb button_font=\u00bbPoppins|700|||||||\u00bb button_icon=\u00bb&#x38;||divi||400&#8243; button_icon_placement=\u00bbleft\u00bb button_on_hover=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_button][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb background_color=\u00bb#CE4F18&#8243; background_enable_pattern_style=\u00bbon\u00bb background_pattern_style=\u00bbhoneycomb\u00bb background_pattern_color=\u00bbRGBA(255,255,255,0)\u00bb global_module=\u00bb882&#8243; locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bbAlmarai|700|||||||\u00bb text_text_color=\u00bb#D1522A\u00bb text_font_size=\u00bb13px\u00bb header_font=\u00bbPoppins|800|||||||\u00bb header_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb header_line_height=\u00bb1.1em\u00bb header_3_font=\u00bbPoppins|800|||||||\u00bb header_3_text_align=\u00bbcenter\u00bb header_3_text_color=\u00bb#D1522A\u00bb header_3_font_size=\u00bb25px\u00bb header_3_line_height=\u00bb1.2em\u00bb custom_margin=\u00bb1em||1em||true|false\u00bb border_color_bottom=\u00bb#CE4F18&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<h1 style=\"text-align: justify;\"><b>M\u00e1s art\u00edculos de esta edici\u00f3n<\/b><\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_divider color=\u00bb#FFFFFF\u00bb divider_weight=\u00bb4px\u00bb _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb width=\u00bb20%\u00bb max_width=\u00bb100%\u00bb module_alignment=\u00bbleft\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb||3em||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_blog fullwidth=\u00bboff\u00bb posts_number=\u00bb6&#8243; include_categories=\u00bb16&#8243; excerpt_length=\u00bb200&#8243; show_more=\u00bbon\u00bb show_author=\u00bboff\u00bb show_date=\u00bboff\u00bb show_categories=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb header_font=\u00bbPoppins|600|||||||\u00bb header_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; header_line_height=\u00bb1.2em\u00bb body_text_align=\u00bbjustify\u00bb body_text_color=\u00bb#000000&#8243; read_more_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; pagination_font=\u00bb|600|||||||\u00bb pagination_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb box_shadow_style=\u00bbpreset2&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_blog][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb locked=\u00bboff\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.16&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_font=\u00bbAlmarai|700|||||||\u00bb text_text_color=\u00bb#D1522A\u00bb text_font_size=\u00bb13px\u00bb header_font=\u00bbPoppins|800|||||||\u00bb header_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb header_line_height=\u00bb1.1em\u00bb header_3_font=\u00bbPoppins|800|||||||\u00bb header_3_text_align=\u00bbcenter\u00bb header_3_text_color=\u00bb#D1522A\u00bb header_3_font_size=\u00bb25px\u00bb header_3_line_height=\u00bb1.2em\u00bb custom_margin=\u00bb1em||1em||true|false\u00bb border_color_bottom=\u00bb#CE4F18&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<h1 style=\"text-align: justify;\"><b>Art\u00edculos de otras ediciones<\/b><\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_divider color=\u00bb#FFFFFF\u00bb divider_weight=\u00bb4px\u00bb _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb width=\u00bb20%\u00bb max_width=\u00bb100%\u00bb module_alignment=\u00bbleft\u00bb custom_margin=\u00bb||||false|false\u00bb custom_padding=\u00bb||||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb||3em||false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.17.3&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_blog fullwidth=\u00bboff\u00bb posts_number=\u00bb6&#8243; include_categories=\u00bb4,5,6,7,11,12,13,15&#8243; excerpt_length=\u00bb200&#8243; show_more=\u00bbon\u00bb show_author=\u00bboff\u00bb show_date=\u00bboff\u00bb show_categories=\u00bboff\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.4&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb header_font=\u00bbPoppins|600|||||||\u00bb header_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; header_line_height=\u00bb1.2em\u00bb body_text_align=\u00bbjustify\u00bb body_text_color=\u00bb#000000&#8243; read_more_text_color=\u00bb#CE4F18&#8243; pagination_font=\u00bb|600|||||||\u00bb pagination_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb box_shadow_style=\u00bbpreset2&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_blog][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00bfQu\u00e9 les \u2018duele\u2019 a nuestros adultos mayores?La capital santandereana tiene una poblaci\u00f3n de 623.881 habitantes, seg\u00fan estimaciones del DANE y de acuerdo con el Observatorio Nacional de Envejecimiento y Vejez, el 14,87 % son mayores de 60 a\u00f1os.Por Andr\u00e9s Felipe Acosta Rodr\u00edguez Periodista y especialista en Comunicaci\u00f3n Digital y Medios Interactivos, con experiencia en redacci\u00f3n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1782,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"2880","footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edicion-9"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1777"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2015,"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1777\/revisions\/2015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/unab.edu.co\/cienciaabierta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}